Leo Etxeberria

Miren Garate (Uztarria)

 

Berrogei urte herriari

1941etik 1981era. Bizitza motza izan zuen Leo Etxeberriak, 40 urte bete zituen hilabete berean hil baitzen. Baina, iraupen labur horren berri aurrez jakin izan balu ere, nekez aprobetxatuko zuen denbora hobeto. Sindikalgintzan aritu zen aurrena; ikastoletan gero; baita euskararen alfabetatzean ere; herriko artxibo guztiak goitik behera astindu zituen; gertutik jarraitu zuen kooperatibagintza; eta frankismo osteko lehen hauteskundeetan, Kulturako zinegotzi kargua hartu zuen. Finean, berrogei urte eskaini zizkion herriari.

Baina testuinguruak ematen die behar adinako garrantzia hark egindakoei. Frankismoan bizitzea egokitu zitzaion. Diktaduran, eta haren ezaugarri diren debeku eta inposizioan. Ezina ekinez egin egiten da, ordea. Horregatik, inguruarekin kezkatuta, gaztetatik hasi zen herriko hainbat mugimendutan Leo Etxeberria. Gainera, ez zen parte hartzera bakarrik mugatu, arrastoa utzi zuen denetan. Eta, hil zenetik 28 urte pasatu diren arren, harekin hartu-emanen bat eduki zutenek gogoan dute oraindik. Malkoei eutsi ezinda hitz egiten dute Leori buruz.